ข้อมูลพื้นฐาน ศกร.ระดับตำบล
ชื่อ ศกร.ระดับตำบล
ศูนย์การเรียนรู้ระดับตำบลสะเนียน
สังกัด
ศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้ระดับอำเภอเมืองน่าน
สำนักงานส่งเสริมส่งเสริมการเรียนรู้ประจำจังหวัดน่าน
กรมส่งเสริมการเรียนรู้
กระทรวงศึกษาธิการ
สถานที่ตั้ง
ตั้งอยู่ที่ บ้านสะเนียน หมู่ที่ 1 ตำบลสะเนียน อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน 55000
โทรศัพท์ 084-3676784 พิกัด : 18°48¢54.33²เหนือ 100°42¢04.26²ตะวันออก
Fanpage : https://www.facebook.com/SanianNFE/
ประวัติ ศกร.ระดับตำบลสะเนียน
ศูนย์การศึกษานอกโรงเรียนจังหวัดน่าน อาศัยอำนาจตามคำสั่งกรมการศึกษานอกโรงเรียน ที่ 348/2542 ลงวันที่ 26 พฤษภาคม 2542 เรื่อง มอบอำนาจในการจัดตั้งศูนย์การเรียนชุมชน ให้ผู้ว่าราชการจังหวัดปฏิบัติราชการแทน ในการจัดตั้งศูนย์การเรียนชุมชนในเขตพื้นที่จังหวัดน่าน ให้เป็นศูนย์กลางการเรียนรู้และการจัดกิจกรรมการศึกษานอกโรงเรียนทุกรูปแบบ และสามารถตอบสนองความต้องการสำหรับประชาชนและกลุ่มเป้าหมายต่างๆได้อย่างครอบคลุมและทั่วถึง และวันที่ 27 ตุลาคม 2542 ได้ประกาศจัดตั้งศูนย์การเรียนชุมชนเฉลิมพระเกียรติบ้านสะเนียน จนมาในวันที่ 1 ตุลาคม 2552 ได้เปลี่ยนชื่อจากศูนย์การเรียนชุมชนตำบลสะเนียน มาเป็น “กศน.ตำบลสะเนียน” ตั้งอยู่ ณ บ้านสะเนียน หมู่ที่ 1 ตำบลสะเนียน อำเภอเมือง จังหวัดน่าน เพื่อดำเนินการจัดการศึกษาตลอดชีวิตให้กับกลุ่มเป้าหมายทุกเพศ ทุกวัยของตำบลสะเนียน
ปัจจุบัน ศกร.ระดับตำบลสะเนียน มีครูประจำปฏิบัติหน้าที่ จำนวน 2 คน คือ
- นายพงษ์วิทย์ วงศ์วาน ครู กศน.ตำบล ทำหน้าที่ หัวหน้า กศน.ตำบลสะเนียน
- นายปกรณ์ สีหราช ครูอาสาสมัคร ฯ ทำหน้าที่ ผู้ประสานงานหัวหน้า กศน.ตำบลสะเนียน
ซึ่งมีหมู่บ้านที่อยู่ในความรับผิดชอบและรายชื่อผู้นำหมู่บ้าน ปัจจุบันจำนวน 16 หมู่บ้าน ดังนี้คือ
หมู่ที่ 1 บ้านสะเนียน ผู้นำหมู่บ้าน นายชุมพล แก้วเนตร
หมู่ที่ 2 บ้านเหนือวัด ผู้นำหมู่บ้าน นายนัฐวุฒิ มูลชมภู
หมู่ที่ 3 บ้านห้วยลี่ ผู้นำหมู่บ้าน นายดำรงค์ ต๊ะจา
หมู่ที่ 4 บ้านน้ำโค้ง ผู้นำหมู่บ้าน นายธนากร ท่อพงษ์พัฒน์
หมู่ที่ 5 บ้านสองแคว ผู้นำหมู่บ้าน นายเล่าหว่าง เฮ้อพานิชกุล
หมู่ที่ 6 บ้านปางเป๋ย ผู้นำหมู่บ้าน นายพิมล กานนตระกูล
หมู่ที่ 7 บ้านวังตาว ผู้นำหมู่บ้าน นางเกตุสุดา แก้วเนตร
หมู่ที่ 8 บ้านกาใส ผู้นำหมู่บ้าน นายปลั่ง สมณา
หมู่ที่ 9 บ้านห้วยปุก ผู้นำหมู่บ้าน นายณรงค์ จันปี
หมู่ที่ 10 บ้านละเบ้ายา ผู้นำหมู่บ้าน นายมนต์ชัย ลีไพรัช
หมู่ที่ 11 บ้านห้วยเฮือ ผู้นำหมู่บ้าน นายอุทัย แซ่พ่าน
หมู่ที่ 12 บ้านใหม่ในฝัน ผู้นำหมู่บ้าน นายวัชรพล สุยะ
หมู่ที่ 13 บ้านกลางพัฒนา ผู้นำหมู่บ้าน นายอภิชัย พิบูลวิทยา(กำนัน)
หมู่ที่ 14 บ้านใหม่เจริญสุข ผู้นำหมู่บ้าน นายวันชัย ท้าวบัญชา
หมู่ที่ 15 บ้านห้วยระพี ผู้นำหมู่บ้าน นายธนภัทร แซ๋จ๋าว
หมู่ที่ 16 บ้านสมุนใหม่ ผู้นำหมู่บ้าน นายจำนงค์ แซ่ลี
วิสัยทัศน์ ศกร.ระดับตำบลสะเนียน
กศน.ตำบลสะเนียน เป็นสถานศึกษาที่มุ่งส่งเสริมและพัฒนาประชาชนกลุ่มเป้าหมาย ให้ได้รับการศึกษาเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิต ตามศักยภาพและความต้องการของตนเอง ทั้งการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิตบนพื้นฐานปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ตลอดจนนำข้อมูลข่าวสารสารสนเทศมาใช้ในชีวิตประจำวันได้
พันธกิจ ศกร.ระดับตำบลสะเนียน
- จัดการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยให้กับประชาชนทุกกลุ่มเป้าหมายตามความต้องการและความจำเป็นตามศักยภาพของตนเอง
- พัฒนาคุณภาพการเรียนรู้ให้กับกลุ่มเป้าหมาย โดยเน้นหลักประชาธิปไตยในการดำรงชีวิต / หลักคุณธรรมนำความรู้ ตลอดจนรู้จักป้องกันสิ่งเสพติดทุกชนิด และมีทักษะในการดำรงชีวิตบนพื้นฐานปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
- ส่งเสริมและสนับสนุนให้ภาคีเครือข่ายทุกภาคส่วน ได้มีส่วนร่วมในการจัดการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย เพื่อนำไปสู่สังคมแห่งการเรียนรู้อย่างต่อเนื่องตลอดชีวิต
- ส่งเสริมการเรียนรู้ในวิถีชีวิต จากสื่อเทคโนโลยีเพื่อการศึกษา และแหล่งความรู้ ภูมิปัญญาของชุมชน ให้ทั่วถึงกลุ่มเป้าหมายทั้งตำบล
คณะกรรมการ ศกร.ระดับตำบลสะเนียน
| ชื่อ – สกุล | อาชีพ | ตำแหน่ง |
| 1. นายสว่าง เปรมประสิทธิ์ | นายก ฯ อบต.สะเนียน | ประธานคณะกรรมการ |
| 2. นายชุมพล แก้วเนตร | ผู้นำหมู่บ้านสะเนียน | รองประธานคณะกรรมการ |
| 3. นายอภิชัย พิบูลวิทยา | กำนันตำบลสะเนียน | รองประธานคณะกรรมการ |
| 4. นายนัฐวุฒิ มูลชมภู | ผู้นำหมู่บ้านเหนือวัด | กรรมการ |
| 5. นายดำรงค์ ต๊ะจา | ผู้นำหมู่บ้านห้วยลี่ | กรรมการ |
| 6. นายเล่าหว่าง เฮ้อพานิชกุล | ผู้นำหมู่บ้านสองแคว | กรรมการ |
| 7. นางเกตุสุดา แก้วเนตร | ผู้นำหมู่บ้านวังตาว | กรรมการ |
| 8. นายปลั่ง สมณา | ผู้นำหมู่บ้านกาใส | กรรมการ |
| 9. นายณรงค์ จันปี | ผู้นำหมู่บ้านห้วยปุก | กรรมการ |
| 10. นายมนต์ชัย ลีไพรัช | ผู้นำหมู่บ้านละเบ้ายา | กรรมการ |
| 11. นายอุทัย แซ่พ่าน | ผู้นำหมู่บ้านห้วยเฮือ | กรรมการ |
| 12. นายวัชรพล สุยะ | ผู้นำหมู่บ้านใหม่ในฝัน | กรรมการ |
| 13. นายธนากร ท่อพงษ์พัฒน์ | ผู้นำหมู่บ้านน้ำโค้ง | กรรมการ |
| 14. นายวันชัย ท้าวบัญชา | ผู้นำหมู่บ้านใหม่เจริญสุข | กรรมการ |
| 15. นายธนภัทร แซ๋จ๋าว | ผู้นำหมู่บ้านห้วยระพี | กรรมการ |
| 16. นายจำนงค์ แซ่ลี | ผู้นำหมู่บ้านสมุนใหม่ | กรรมการ |
| 17. นายพงษ์วิทย์ วงศ์วาน | หัวหน้า กศน.ตำบลสะเนียน | กรรมการและเลขานุการ |
| 18. นายปกรณ์ สีหราช | ที่ปรึกษาหัวหน้า กศน.ตำบลสะเนียน | กรรมการและผู้ช่วยเลขานุการ |
รายชื่ออาสาสมัคร ศกร.ระดับสะเนียน
| ที่ | ชื่อ-สกุล | เลขประจำตัวประชาชน | ที่อยู่ปัจจุบัน | เบอร์โทรศัพท์ |
| 1 | นางสาววิมลรัตน์ อุดตา | 3-5501-00159-42-7 | 210 หมู่ที่ 1 ตำบลสะเนียน | 097-9587101 |
| 2 | นายเฉงต้อง แซ่จ๋าว | 5 5501 01071 14 7 | 41 หมู่ที่ 10 ตำบลสะเนียน | 080-7914885 |
| 3 | นางสาวปนัดดา คินโภสุวรรณ | 3-5501-00166-57-1 | 51 หมู่ที่ 4 ตำบลสะเนียน | 097-9913575 |
สภาพทั่วไปและข้อมูลพื้นฐานของตำบลสะเนียน
ลักษณะที่ตั้งและอาณาเขต พื้นที่ของ ตำบลสะเนียน สภาพเป็นที่ราบสูง ประกอบด้วยภูเขาและป่าไม้ มีพื้นราบเป็นส่วนน้อย ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของอำเภอเมืองน่าน โดยที่ ตำบลสะเนียนห่างจากที่ว่าการอำเภอเมืองน่านประมาณ 4.5 กิโลเมตร และมีอาณาเขตดังนี้
– ทิศเหนือ ติดต่อ ตำบลขุนควร อำเภอปง จังหวัดพะเยา และตำบลบ่อ อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน
– ทิศตะวันออก ติดต่อตำบลผาสิงห์ อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน
– ทิศใต้ ติดต่อ ตำบลถืมตอง , ตำบลเรือง อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน
– ทิศตะวันตก ติดต่อ ตำบลบ้านพี้ , ตำบลป่าคาหลวง , ตำบลสวด อำเภอบ้านหลวง จังหวัดน่าน
และตำบลขุนควร อำเภอปง จังหวัดพะเยา
เนื้อที่ มีพื้นที่ประมาณ 410 ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ 256,250 ไร่ คิดเป็นร้อยละ 58 ของพื้นที่อำเภอเมืองน่าน แบ่งเป็นส่วน ๆ ดังนี้
– พื้นที่ทำการเกษตร ประมาณ 20,722 ไร่ ร้อยละ 8.08
– พื้นที่อยู่อาศัย ประมาณ 12,000 ไร่ ร้อยละ 4.68
– พื้นที่ป่าไม้ ประมาณ 150,000ไร่ ร้อยละ 58.53
– พื้นที่สาธารณประโยชน์และอื่น ๆ ประมาณ 71,528 ไร่ ร้อยละ 27.91
– พื้นที่แหล่งน้ำ ประมาณ 2,000 ไร่ ร้อยละ 0.78
ลักษณะภูมิประเทศ ตำบลสะเนียน แบ่งได้ 3 ลักษณะ คือ
- พื้นที่ราบลุ่มเป็นที่ราบลุ่มสองฝั่งลำน้ำสมุนซึ่งอยู่ตอนใต้ของตำบล ส่วนใหญ่ปลูกข้าวและพืชไร่
- พื้นที่ดอนอยู่ทางทิศตะวันตกและทิศเหนือของตำบล ส่วนใหญ่ใช้ปลูกพืชไร่ ไม้ผล
- พื้นที่ภูเขาและที่ราบสูงอยู่ทางทิศเหนือและทิศตะวันตกของตำบล ส่วนใหญ่ปลูกพืชไร่ ไม้ผล
และเป็นพื้นที่ป่าเขา
สภาพภูมิอากาศ มี 3 ฤดู คือ
ฤดูร้อน เริ่มตั้งแต่เดือนมีนาคม – พฤษภาคม
ฤดูฝน เริ่มตั้งแต่เดือนมิถุนายน – ตุลาคม
ฤดูหนาว เริ่มตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน – กุมภาพันธ์
ประวัติหมู่บ้าน (ที่มา : แผนชุมชนตำบลสะเนียน พ.ศ. 2551-2554 สำนักงานพัฒนาชุมชน อำเภอเมืองน่าน)
ตำบลสะเนียนเป็นตำบลที่มีวัฒนธรรมหลากหลายประกอบด้วยประชาชนหลานชนเผ่า เช่น ชนพื้นเมืองภาคเหนือ ชนเผ่าม้ง ชนเผ่าเมี่ยน ชนเผ่าถิ่นและชนเผ่าขมุ โดยมีประวัติความเป็นมา ดังนี้
ตำบลสะเนียนแยกการปกครองมาจาก ตำบลถืมตองและจัดตั้งเป็นตำบลเมื่อปีพ.ศ. 2519 โดย แบ่งเป็นหมู่บ้านดังนี้
บ้านสะเนียน หมู่ที่ 1 และบ้านเหนือวัด หมู่ที่ 2 เป็นชุมชนที่อยู่ใกล้เคียงกันเป็นคนพื้นเมืองภาคเหนือ ศรัทธาวัดสุรธาดาราม ร่วมกัน
บ้านห้วยลี่ หมู่ที่ 3 และบ้านน้ำโค้ง หมู่ที่ 4 ประชากรเพิ่มมากขึ้นจึงแยกเป็น 2 หมู่บ้านเมื่อปี พ.ศ. 2516 ทั้งสองหมู่บ้านประกอบด้วยประชากรชาวพื้นเมืองภาคเหนือ 70% และชนเผ่าเมี่ยน 30% ที่อพยพมาจากบ้าน ป่าแพะ อำเภอเวียงสา จังหวัดน่าน เมื่อปี พ.ศ. 2533
บ้านสองแคว หมู่ที่ 5 เป็นหมู่บ้านชาวไทยภูเขาเผ่าม้ง ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของอำเภอเมืองน่านบนถนนสายน่าน-พะเยา หลักกิโลเมตรที่ 19 ห่างจากที่ว่าการอำเภอเมืองน่านประมาณ 15 กิโลเมตร ในปี พ.ศ. 2544 มีประชากรเพิ่มมากขึ้นจึงได้แยกการปกครองเป็นหมู่บ้านใหม่เจริญสุข หมู่ที่ 14 มีผู้ใหญ่บ้านสตรีที่ได้รับการยอมรับจากชุมชนเป็นคนแรกและดำรงตำแหน่งมาจนถึงปัจจุบัน คือ นางกรรณิกา สุขล้น
บ้านปางเป๋ย หมู่ที่ 6 เดิมเป็นที่พักแรมค้างคืนของพ่อค้าวัว ควาย พ่อค้าเกลือและนายพราน ที่พักบริเวณนี้มีป่าไม้พวกต้นเป๋ย (ต้นตะแบก) จำนวนมากจึงเรียกสถานที่นี้ว่า “ปางต้นเป๋ย” ต่อมาคำว่าต้นได้หายไปจึงเรียกขานต่อกันมาว่า “บ้านปางเป๋ย”
บ้านวังตาว หมู่ที่ 7 เดิมมีผู้มาตั้งรกรากอยู่เพียง 7 หลังคาเรือน เมื่อปี พ.ศ. 2381 เป็นหมู่บ้านเก่าแก่มีอายุถึง 155 ปี ต่อมามีประชาชนจากหลายสถานที่อพยพเข้ามาอยู่อาศัยเรื่อยๆประชาชนเป็นชาวพื้นเมืองภาคเหนือ
บ้านกาใส หมู่ที่ 8 คนส่วนใหญ่เป็นคนพื้นที่ราบชาวพื้นเมืองบางส่วนและเป็นชาวเขาที่เข้ามาตั้งถิ่นฐานประกอบอาชีพและมีครอบครัว อาชีพหลักคือปลูกข้าวโพด ข้าวไร่ ถั่วงาและปลูกหม่อนเลี้ยงไหม
บ้านห้วยปุก หมู่ที่ 9 เป็นชนเป่าขมุ อพยพมาจากสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว สันนิษฐานว่าราวสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น(รัชกาลที่1-3)พม่ายกกองทัพตีเมืองเวียงจันท์นได้กวาดต้อนผู้คนอพยพมาเป็นเชลยเดินทางผ่านบริเวณล้านนา มีบางส่วนหลบหนีเข้าไปตั้งรกรากบริเวณจังหวัดเชียงราย พะเยา น่าน ชาวบ้านห้วยปุกอพยพมาจากอำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงรายทางลำน้ำห้วยปุกซึ่งใช้เป็นชื่อของหมู่บ้านจนถึงปัจจุบัน
บ้านละเบ้ายา หมู่ที่ 10 แต่เดิมชื่อบ้านห้วยละเบ้ายาและบ้านสมุนใหม่ หมู่ที่ 16 (แยกจากบ้านละเบ้ายา เมื่อปี พ.ศ. 2547 ) บ้านห้วยระพี หมู่ที่ 15 (หมู่บ้าน 3 ชนเผ่า) ได้แก่ เผ่ามูเซอ เผ่าม้ง เผ่าเมี่ยน ย้ายมาจากจังหวัดเชียงราย) บ้านห้วยเฮือ หมู่ที่ 11 เป็นชาวเขาเผ่าเมี่ยน อพยพมาจากดอยผาช้าง อำเภอปง จังหวัดเชียงราย สมัยก่อนหลบหนีภัยผู้ก่อการร้ายคอมมิวนิสต์ ซึ่งได้อพยพมาตามลำน้ำสมุนเมื่อปี พ.ศ. 2520 และได้แยกกันตั้งรกรากเป็น 4 หมู่บ้านจนถึงปัจจุบัน
บ้านใหม่ในฝัน หมู่ที่ 12 เป็นชนเผ่าถิ่น อพยพมาสร้างบ้านเรือนเมื่อปี พ.ศ.2526 เดิมอยู่ในเขตการปกครองของหมู่ที่ 5 บ้านสองแคว ต่อมาแยกมาเป็นหมู่ที่ 12 เมื่อวันที่ 15 สิงหาคม 2529
บ้านกลางพัฒนา หมู่ที่ 13 เป็นชนเผ่าเมี่ยนมาตั้งรกรากเป็นชุมชนเมื่อปี พ.ศ. 2505 อพยพหนีภัยคอมมิวนิสต์มาจากดอยผาจิ ผาตั้ง จังหวัดพะเยา เดิมบ้านกลาง บ้านห้วยลี่ บ้านน้ำโค้งเป็นเขตการปกครองเดียวกัน ต่อมากระทรวงมหาดไทยได้ประกาศจัดตั้งเป็นหมู่บ้าน ประชาชนจึงตั้งชื่อหมู่บ้านใหม่จากเดิมบ้านกลางเป็นบ้านกลางพัฒนา
เขตการปกครอง ตำบลสะเนียนแบ่งเขตการปกครองเป็น 16 หมู่บ้าน ดังนี้
| หมู่ที่ | หมู่บ้าน | ชื่อ- สกุล | ตำแหน่ง | เบอร์โทรศัพท์ |
| 1 | สะเนียน | นายชุมพล แก้วเนตร | ผู้ใหญ่บ้าน | 0871726279 |
| 2 | เหนือวัด | นายนัฐวุฒิ มูลชมภู | ผู้ใหญ่บ้าน | 0856949629 |
| 3 | ห้วยลี่ | นายดำรงค์ ต๊ะจา | ผู้ใหญ่บ้าน | 0857231070 |
| 4 | น้ำโค้ง | นายธนากร ท่อพงษ์พัฒน์ | ผู้ใหญ่บ้าน | – |
| 5 | สองแคว | นายเล่าหว่าง เฮ้อพานิชกุล | ผู้ใหญ่บ้าน | 08455011194 |
| 6 | ปางเป๋ย | นายพิมล เยี่ยมยุทธวงศ์ | ผู้ใหญ่บ้าน | 0987501602 |
| 7 | วังตาว | นางเกตุสุดา แก้วเนตร | ผู้ใหญ่บ้าน | 0898545942 |
| 8 | กาใส | นายปลั่ง สมณา | ผู้ใหญ่บ้าน | 0898557640 |
| 9 | ห้วยปุก | นายณรงค์ จันปี | ผู้ใหญ่บ้าน | 0845420639 |
| 10 | ละเบ้ายา | นายมนต์ชัย ลีไพรัช | ผู้ใหญ่บ้าน | 0844825863 |
| 11 | ห้วยเฮือ | นายอุทัย แซ่พ่าน | ผู้ใหญ่บ้าน | 0857096217 |
| 12 | ใหม่ในฝัน | นายวัชรพล สุยะ | ผู้ใหญ่บ้าน | 0843747137 |
| 13 | กลางพัฒนา | นายอภิชัย พิบูลวิทยา | กำนัน | 0932799118 |
| 14 | ใหม่เจริญสุข | นายวันชัย ท้าวบัญชา | ผู้ใหญ่บ้าน | 0904689528 |
| 15 | ห้วยระพี | นายธนภัทร แซ๋จ๋าว | ผู้ใหญ่บ้าน | 0659352498 |
| 16 | สมุนใหม่ | นายจำนงค์ แซ่ลี | ผู้ใหญ่บ้าน | – |
จำนวนประชากร
มีประชากรทั้งสิ้น 12,131 คน แยกเป็นชาย 6,244 คน หญิง 5,887 คน จำนวนครัวเรือนมี ทั้งหมด 2,270 ครัวเรือน ดังแสดงตามตาราง
| ที่ | หมู่บ้าน | จำนวนประชากร | จำนวน
หลังคาเรือน |
||
| ชาย | หญิง | รวม | |||
| 1 | สะเนียน | 355 | 342 | 697 | 277 |
| 2 | เหนือวัด | 297 | 285 | 582 | 190 |
| 3 | ห้วยลี่ | 347 | 348 | 695 | 198 |
| 4 | น้ำโค้ง | 462 | 440 | 902 | 267 |
| 5 | สองแคว | 948 | 866 | 1,814 | 387 |
| 6 | ปางเป๋ย | 782 | 753 | 1,535 | 278 |
| 7 | วังตาว | 417 | 398 | 815 | 268 |
| 8 | กาใส | 363 | 331 | 694 | 230 |
| 9 | ห้วยปุก | 281 | 262 | 543 | 159 |
| 10 | ละเบ้ายา | 335 | 334 | 669 | 156 |
| 11 | ห้วยเฮือ | 299 | 281 | 580 | 119 |
| 12 | ใหม่ในฝัน | 203 | 191 | 394 | 106 |
| 13 | กลางพัฒนา | 223 | 224 | 447 | 90 |
| 14 | ใหม่เจริญสุข | 393 | 361 | 754 | 128 |
| 15 | ห้วยระพี | 139 | 106 | 245 | 49 |
| 16 | สมุนใหม่ | 418 | 436 | 854 | 135 |
| รวม | 6,244 | 6,262 | 5,958 | 12,220 | |
การศึกษา
- ศูนย์การเรียนรู้ระดับตำบลสะเนียน ( ศูนย์การเรียนรู้ชุมชน ) 1 แห่ง
| ระดับการศึกษา | ชาย (คน) | หญิง (คน) | รวม |
| ประถมศึกษา | – | 1 | 1 |
| มัธยมศึกษาตอนต้น | 3 | 7 | 10 |
| มัธยมศึกษาตอนปลาย | 18 | 18 | 36 |
| รวม | 21 | 26 | 47 |
- ที่อ่านหนังสือพิมพ์ประจำหมู่บ้าน 5 แห่ง (ม3,4,7,8,13)
- ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก 12 แห่ง
- โรงเรียนที่อยู่ในพื้นที่รับผิดชอบของ ตำบลสะเนียน จำนวน 11 แห่ง แบ่งเป็น
- โรงเรียนระดับประถมศึกษา 6 แห่ง
- โรงเรียนระดับมัธยมศึกษา (ขยายโอกาส) 5 แห่ง
อาชีพ ประชากรส่วนใหญ่จะประกอบอาชีพการทำนา ทำสวน ทำไร่ เช่น ลิ้นจี่ ข้าวโพด ส้ม มะม่วง ลำไย ถั่วเหลือง ขิง งา เงาะ ส้มเขียวหวาน นอกจากนี้ยังมีการเลี้ยงสัตว์ เช่น หมู วัว ควาย ไก่ เป็ด ปลา เลี้ยงไหมส่วนใหญ่เป็นการเลี้ยงไว้เพื่อบริโภคในครัวเรือนเป็นหลัก และที่เหลือก็จะจำหน่ายเป็นรายได้เสริม
ด้านสาธารณสุข
– สถานีอนามัยประจำตำบล 3 แห่ง
– แพทย์แผนไทย (หมอสมุนไพร,หมอนวดแผนโบราณ) 6 คน
(ม.2/1 คน,ม.8/1 คน,ม.9/2 คน,ม.12/2 คน)
– ศูนย์สาธารณสุขมูลฐานชุมชน 16 แห่ง
ข้อมูลด้านสังคมสงเคราะห์
- ผู้พิการ จำนวน 292 คน
- ผู้ด้อยโอกาสในพื้นที่ จำนวน 160 คน
- ผู้สูงอายุที่ได้รับความช่วยเหลือเบี้ยยังชีพ จำนวน 913 คน
ความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน
– ป้อมยามตำรวจ 1 แห่ง ( บ้านห้วยลี่ หมู่ที่ 3 )
การโทรคมนาคมในตำบล
– ที่ทำการไปรษณีย์อนุญาต (เอกชน) 2 แห่ง
– สถานีโทรคมนาคมอื่น ๆ 8 แห่ง
(ม.8,ม.15,ม.16,ม.11,ม.3,ม.4,ม.9,ม.14)
การไฟฟ้าในตำบล ตำบลสะเนียนมีหมู่บ้านทั้งสิ้น 16 หมู่บ้าน มีไฟฟ้าเข้าถึงทุกหมู่บ้าน แต่ยังไม่ทั่วถึงทุกหลังคาเรือน จึงจำเป็นต้องขยายเขตไฟฟ้าเพิ่มขึ้น
แหล่งน้ำอุปโภคและบริโภค
– แม่น้ำ 3 สายหลัก คือ
– แม่น้ำสะเนียน ไหลผ่านหมู่บ้านหมู่ที่ 2,3,4,5,13,14
– แม่น้ำสมุน ไหลผ่านหมู่บ้านหมู่ที่ 1,2,7,8,9,10,11,16
– แม่น้ำไสล ไหลผ่านหมู่บ้านหมู่ที่ 5,6,12,14
ทรัพยากรธรรมชาติในพื้นที่
ทรัพยากรธรรมชาติที่สำคัญในพื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบลสะเนียน ได้แก่ ป่าไม้ พื้นที่ป่าต้นน้ำ แต่ถูกทำลายเป็นจำนวนมากทำให้เหลือเป็นป่าไม้ชุมชนประมาณ 1,150 ไร่ ในป่าที่เหลืออยู่นี้จะมีหน่อไม้ ต้นไม้เบญจพรรณ หวาย ลูกชิด กล้วยป่า และสัตว์ป่าบางชนิด เช่น นก หมูป่า เก้ง กวาง ฯลฯ
จุดเด่นของพื้นที่
ตำบลสะเนียนมีสภาพพื้นที่เป็นที่ราบสูง ประกอบด้วยภูเขา ป่าไม้เป็นส่วนมากเหมาะแก่การปรับปรุงทัศนียภาพให้กลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ เพื่อสร้างรายได้ให้กับประชาชนในตำบล อีกทั้งยังประกอบด้วยชนเผ่าที่มีขนบธรรมเนียมประเพณีวัฒนธรรมหลากหลาย เช่น ม้ง เมี่ยน ถิ่น ขมุ มูเซอ ที่ควรส่งเสริมและอนุรักษ์ให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวด้านวัฒนธรรม
ด้านการท่องเที่ยว มีสถานที่ท่องเที่ยวทางธรรมชาติ 5 แห่ง ได้แก่
– หนองออกรู ม.1 บ้านสะเนียน
– ดอยภูต้อย ม.4 บ้านน้ำโค้ง
– น้ำตกห้วยระพี ม.15 บ้านห้วยระพี
– น้ำตกซัวตั๋วและน้ำตกสะเนียน บ้านสองแคว หมู่ที่ 5
สินค้าหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์
– เครื่องเงินและผ้าปักชาวเขา บ้านกลางพัฒนา ม.13
– สุราพื้นบ้าน (เหล้าอุ) บ้านน้ำโค้ง ม.4
– ผลิตภัณฑ์จากกล้วย เช่น กล้วยฉาบ กล้วยอบเนย บ้านเหนือวัด ม.2
ข้อมูลอื่น ๆ
– หอกระจายข่าวประจำหมู่บ้าน 16 แห่ง (หมู่ที่ 1-16)
– ลานกีฬา จำนวน 8 แห่ง ได้แก่ ม.4 ,ม.6 จำนวน 2 แห่ง ,ม.9 , ม.13,ม.14,ม.10,ม.4
– สนามกีฬา จำนวน 6 แห่ง ได้แก่ ม.1 ,ม.2 ,ม.3, ม.4,ม.6,ม.7,ม.8,ม.11,ม.12,ม.13,ม.14,
ม.15,ม.16
ผลิตภัณฑ์ชุมชนและท้องถิ่น (OTOP)
– ผลิตภัณฑ์ชุมชนและท้องถิ่น (OTOP) ที่ขึ้นทะเบียนผลิตภัณฑ์ชุมชนและท้องถิ่น
| ชื่อกลุ่ม | ที่ตั้ง | ประธานกลุ่ม | |
| 1.กลุ่มสหกรณ์เครื่องเงินบ้านห้วยลี่ | 104 ม.3 บ้านห้วยลี่ | ||
| 2.กลุ่มเสื้อผ้าสำเร็จรูปผ้าปักชาวเขา | 122 ม.4 บ้านน้ำโค้ง | นางมาลี เชี่ยวชาญ | |
| 3.หจก.เปรมประสิทธิ์(ผลิตเหล้าอุ) | 32 ม.4 บ้านน้ำโค้ง | นางคำผิว วงศ์ก๋า | |
| 4.กลุ่มผ้าปักชาวเขาบ้านน้ำโค้ง | 65 ม.4 บ้านน้ำโค้ง | นางภัทราพร แซ่พ่าน | |
| 5.เหยอฝ้ายปัก(ผลิตผ้าปักมือชาวเขา) | ม.13 บ้านกลางพัฒนา | นางจรัสศรี แซ่ลี | |
| 6.ลายเว่นผ้าปักมือชาวเขา | 6 ม.13 บ้านกลางพัฒนา | นางวิมลวรรณ แซ่เติ๋น |
– ผลิตภัณฑ์ชุมชนและท้องถิ่น
| ชื่อกลุ่ม | ที่ตั้ง | ประธานกลุ่ม | เบอร์โทรศัพท์ติดต่อ |
| 1.กลุ่มหัตถกรรมผ้าปักบ้านกลางพัฒนา | 49 ม.13 | นางเฝยเจียว แซ่จ๋าว | 087-1816840 |
| 2.กลุ่มหัตถกรรมเครื่องเงินบ้านกลางพัฒนา | 38 ม.13 | นายภูสิทธิ์ แซ่จ๋าว | 087-1918849 |
| 3.กลุ่มเครื่องเงินบ้านห้วยลี่ | ม.3 | นายสราฮิน เรืองรองกุล | 081-7244388 |
| 4.กลุ่มตีเหล็กบ้านสะเนียน | ม.1 | นายเจริญ ดินสอแก้ว | |
| 5.กลุ่มทำไม้กวาดบ้านเหนือวัด | ม.2 | นายผัด อุ่นเรือน |
ศิลปวัฒนธรรม ประเพณีที่สำคัญในชุมชน
ปีใหม่ชนเผ่าม้ง ประเพณีฉลองปีใหม่ เรียกกันว่า น่อเป๊โจ่วฮ์ จะเริ่มนับตั้งแต่ขึ้น 1 ค่ำ ไปจนถึง 30 ค่ำ เมื่อครบ 30 ค่ำจึงนับเป็น 1 เดือน ดังนั้นในวันสุดท้าย ( 30 ค่ำ ) ของเดือนสุดท้าย ( เดือนที่ 12 ) ของทุกปีจึงถือว่าเป็นวันส่งท้ายปีเก่า ช่วงวันฉลองปีใหม่ส่วนใหญ่จะอยู่ในเดือนธันวาคมของทุกปี
ความเชื่อและพิธีกรรม ชาวถิ่น ไปรต์ จะนับถือผีที่เรียกว่า “ ปร็อง ” ถิ่น มาลล์ เรียกว่า “ ซอย ” หรือ “ ปย็อง ” มีทั้งผีตระกูล ผีบรรพบุรุษ ผีเรือนผีประจำหมู่บ้าน ผีเจ้าที่ ผีไร่ บางหมู่บ้านมีการผสมผสานทางด้านศาสนาพุทธเข้ามาด้วย ส่วนพิธีกรรมที่ยึดถือ เช่นพิธีกรรมเกี่ยวกับวงจรชีวิตและการรักษาพยาบาล คือการเซ่นผีเรือน การทำขวัญเด็กเกิดใหม่ พิธีจัดงานศพ การทำผี (แปง ปี,เซ่นผี) เพื่อให้หายจากการเจ็บไข้ได้ป่วย พิธีกรรมเกี่ยวกับการปลูกข้าว จะมีการสร้างตูบผีหรือศาลผีในการเตรียมพื้นทีทำไร่ มีการเซ่นผีในทุกระยะของการปลูกข้าว สำหรับชาวถิ่น มาลล์ จะมีการทำ “ โสลดหลวง ” เป็นงานใหญ่ประจำปีในช่วงที่ต้นข้าวเริ่มเติบโตออกใบอ่อนสวยงาม ประมาณเดือนกันยายน-ตุลาคม เพื่อบูชาขวัญข้าว ชาวถิ่น ไปรต์ จะมีการ “กินดอกแดง ” คล้ายโสลดหลวง แต่ต่างระยะเวลากัน ซึ่งจะจัดในเวลาที่หมดกิจกรรมทุกอย่างในไร่นาแล้ว ชาวถิ่นจะมีเครื่องราง ที่เรียกว่า “ เฉลว ” หรือ “ ตะแหลว ” ทำด้วยไม้ไผ่สานเป็นรูปร่างคล้ายดาว เป็นเครื่องหมายแสดงถึงข้อห้ามบางอย่างในบริเวณนั้น และเป็นเครื่องป้องกันผี มีทั้งที่ในบ้านเรือน ในหมู่บ้าน ในไร่นา นอกจากนี้ในสังคมชาวถิ่นยังมีการกำหนด “ วันกรรม ” เป็นวันที่หยุดพักจากการทำงานหนัก แต่ละตระกูลจะถือกำหนดต่างกันไป โดยจะหยุดกิจกรรมในไร่นา และในครัวเรือนบางอย่าง เพื่ออยู่กรรม และยังมีการกำหนดวันกรรมประจำของหมู่บ้านด้วย ส่วนพิธีกรรมเนื่องในวันสำคัญอื่นๆ เช่นงานทอดกฐิน ผ้าป่า งานสงกรานต์ เป็นต้น ซึ่งผสมผสานเอาตามแบบอย่างชาวพุทธ แต่ก็จะมีการเลี้ยงผีเจ้าที่ตามความเชื่อดั้งเดิม
เผ่าขมุ ประเพณีการลงสะโหลก คือการเลี้ยงผี ขอขมาผี และขอให้ผีช่วยปกปักษ์รักษาคนในชุมชน ซึ่งจะทำพิธีกันในช่วงเทศกาลสงกรานต์ โดยข้าวจ้ำ จะกำหนดวัน อย่างเช่นปีนี้ ข้าวจ้ำกำหนดวัน ให้วันที่ 11 เมษายน เป็นวันซี้รับ คือเป็นวันที่ดีที่สุดในการรับของ รับซอง วันที่ 12 เมษายน เป็นวันซี้ระวาย เป็นวันเสีย จะเกิดผลวอดวาย วันที่ 13 เมษายน เป็นวันซี้เมิง ปานกลาง ไม่ดีไม่ร้ายไม่คาดหวังในผล วันที่ 14 เมษายน เป็นวันซี้เปิ๊ก มีผลแต่ทำเท่าไหร่ไม่พอกิน วันที่ 15 เมษายน เป็นวันซี้ก๊ด เป็นวันเสีย ไม่สัตย์ซื่อ ไม่เป็นความจริง วันที่ 16 เมษายน เป็นวัน ซี้กั๊ด เป็นวันเสีย ทำไม่สำเร็จ วันที่ 17 เมษายน เป็นวันรวง ทำได้ผลแต่ไม่เผื่อแผ่คนอื่น วันที่ 18 เมษายน เป็นวันซี้เต้า เป็นวันดี มั่งมี วันที่ 19 เมษายน เป็นวันซี้ก๊า เป็นวันกล้า และวันที่ 20 เมษายน เป็นวันซี้ก๊าบ เป็นวันดี มีโชคลาภ มีคนกราบไหว้ ซึ่งคนในชุมชน ก็จะถือเอาวันที่ข้าวจ้ำกำหนด ไว้สำหรับเป็นฤกษ์วันต่างๆ ”
ทำบุญหมู่บ้านเผ่าเมี่ยน เจี๋ยเจียบเฝย หรือ เชียดหาเจียบเฝย (วันสาร์ทจีน) ตรงกับวันที่ 14 – 15 เดือน 7 ของจีน วันเชียดหาเจียบเฝยของเมี่ยนจะ2 วัน คือ วันที่ 14 หรือเรียกว่า “เจียบเฝย” และวันที่ 15 เรียกว่า “เจียบหือ” ก่อนถึงเชียดหาเจียบเฝย 1 วัน คือวันที่ 13 หรือที่เรียกกันว่า “เจียบฟาม” ชาวบ้านจะเตรียมของใช้สำหรับทำพิธี เช่น กระดาษเงิน กระดาษทอง และหาฟืนมามาเก็บไว้มาก ๆ เพราะว่าในวันทำพิธีนี้ห้ามไปทำไร่ และเก็บฟืน ส่วนคนที่ไปนอนค้างคืนไนไร่ก็จะทยอยกันเดินทางกลับบ้านในวันนี้ นอกจากนี้ยังทำขนมที่เรียกกันว่า “เจียบเฝยยั้ว”
วัน ที่ 14 หรือ เจียบเฝยนี้ เชื่อกันว่าเป็นวันของคน ชาวบ้านจะไม่ไปไร่เข้าป่าล่าสัตว์ ไม่ทำงานใด ๆ วันนี้จะมีการเซ่นไหว้บรรพบุรุษตามความเชื่อที่มีมาแต่โบราณ เพราะเป็นที่เทพเจ้า เทพธิดา วิญญาณบรรพบุรุษเฉลิมฉลองครั้งยิ่งใหญ่ มีการทำบุญกันทุกบ้านเรือน มีการขออภัยโทษแก่ดวงวิญญาณต่าง ๆ ให้เป็นอิสระ ลูกหลานจะต้องมีการทำพิธีบวงสรวง เผากระดาษเงิน กระดาษทองส่งไปให้วิญญาณบรรพบุรุษได้ใช้จ่าย วันที่ 15 วิญญาณบรรพบุรุษจะได้คุ้มครองดูแลลูกหลาน
คำว่า “กว๋า ตัง” ในภาษาเมี่ยนมีความหมายว่าแขวนตะเกียง ซึ่งเป็นการทำบุญเพื่อให้เกิดความสว่างขึ้น และเมี่ยนเองก็จะถือว่าผู้ที่ผ่านพิธีนี้แล้ว จะมีตะเกียง 3 ดวง พิธีนี้ได้รับอิทธิพลมาจากลัทธิเต๋า เป็นพิธีที่ทำเฉพาะผู้ชายเท่านั้น ถือเป็นการสร้างบุญบารมีให้กับตนเอง ทำบุญอุทิศให้บรรพบุรุษ และเป็นผู้สืบสกุล ไม่มีหลักฐานปรากฏแน่ชัดว่
พิธีกว๋าตัง หมายถึงพิธีแขวนตะเกียง 3 ดวง เป็นพิธีที่สำคัญมาก เพราะถือว่าเป็นการสืบทอดตระกูล และเป็นการทำบุญให้บรรพบุรุษด้วย ในการประกอบพิธีกว๋าตังนี้ จะต้องนำภาพเทพพระเจ้าทั้งหมดมาแขวน เพื่อเป็นสักขีพยานว่าบุคคลเหล่านี้ว่าได้ทำบุญแล้ว และจะได้ขึ้นสวรรค์เมื่อเสียชีวิตไป จุดสำคัญของพิธีนี้คือ การถ่ายทอดอำนาจบุญบารมีของอาจารย์ผู้ประกอบพิธีกรรม ซึ่งในขณะทำพิธีนี้จะมีฐานะเป็นอาจารย์ (ไซเตี๋ย) ของผู้เข้าร่วมพิธีอีกฐานะหนึ่ง และผู้ผ่านพิธีนี้จะต้องเรียกผู้ที่ถ่ายทอดบุญบารมีนี้ว่า อาจารย์ตลอดไป ผู้เป็นอาจารย์ไม่จำเป็นต้องเป็นผู้ประกอบพิธีกรรมเสมอไป แต่ต้องผ่านการทำพิธีกว๋าตัง หรือพิธีบวชขั้นสูงสุด”โต่ว ไซ” ก่อนเมื่อผ่านพิธีนี้แล้ว จะทำให้เขาเป็นผู้ชายที่สมบูรณ์ เขาจะได้รับชื่อใหม่ ชื่อนี้จะปรากฏรวมอยู่รวมกับทำเนียบวิญาณของบรรพบุรุษของเขา ซึ่งเป็นการสืบต่อตระกุลมิให้หมดไป เมื่อเขาเสียชีวิตเขาสามารถไปอยู่กับบรรพบุรุษที่ (ย่าง เจียว ต่ง) และอาจจะหลงไปอยู่ในที่ต่ำซึ่งเป็นที่ที่ไม่ดีหรือนรกก็ได้ พอเวลาลูกหลานทำบุญส่งไปให้ก็จะไม่ได้รับ เพราะไม่มีชื่อ นอกจากนี้ผู้ผ่านพิธี (กว๋า ตัง)ยังจะได้รับตำแหน่งศักดินาชั้นต่ำสุดของโลกวิญญาณ จะได้รับบริวารทหารองครักษ์ 36 องค์ และทำให้ภรรยามีเพิ่มเป็น 24 องค์ ดังนั้น ผู้ชายเมี่ยนทุกคนต้องทำพิธี (กว๋า ตัง) จะใช้เวลาในการทำพิธี 3 วันเป็นพิธีถวายตัวแก่เทพเจ้าเต๋า เพื่อวิญาณจะไปอยู่ร่วมกับบรรพชนและมีเทพ (ฮู่ง อิน) มาดูแลปกปักรักษาเมื่อสิ้นชีวิตลง และจะทำให้เขาเป็นผู้ใหญ่เต็มตัว
สำหรับชายที่แต่งงานแล้วเวลาทำพิธีบวช ภรรยาจะเข้าร่วมพิธีด้วย โดยจะอยู่ด้านหลังของสามี และการทำพิธีสามารถทำได้พร้อม ๆ กันหลาย ๆ คนก็ได้ แต่คนที่ทำนั้นจะต้องเป็นญาติพี่น้องกัน หรือนับถือบรรพบุรุษเดียวกัน เมี่ยน เรียกว่า(จ่วง เมี้ยน) หลังจากผ่านพิธีนี้แล้ว ผู้ทำพิธีจะได้รับชื่อผู้ใหญ่ และชื่อที่ใช้เวลาทำพิธีด้วยเรียกว่า (ฝะ บั๋ว)
แผนที่ตำบลสะเนียน
